Wpisz swój adres e-mail, a będziesz dostawać "co nowego w prawosocjalne.pl"

Strona główna »Problemy społeczne i praca socjalna »Artykuły » Rynek pracy Unii Europejskiej – stan, perspektywy i główne determinanty rozwojowe cz. II

Rynek pracy Unii Europejskiej – stan, perspektywy i główne determinanty rozwojowe cz. II

Maciej Frączek|
2015-05-12 11:35:55

Źródło: Współczesny rynek pracy. Zatrudnienie i bezrobocie w XXI wieku, Pod redakcją Marty Makuch, Wrocław 2014

 

[…]

Bezrobocie

Wysoki poziom bezrobocia (w dużej mierze mającego charakter strukturalny) jest jednym z głównych problemów społeczno-ekonomicznych krajów UE-28. W 2013 roku przeciętna stopa bezrobocia ogółem była równa 10,8%[1], aczkolwiek porównanie krajów z najwyższym poziomem bezrobocia (Grecja – 27,5%, Hiszpania – 26,1%, Chorwacja – 17,2%) z państwami mającymi najniższe stopy bezrobocia (Austria – 4,9%, Niemcy – 5,3%, Luksemburg – 5,8%) pokazuje bardzo wysokie zróżnicowanie w obrębie Unii. Stopy bezrobocia mężczyzn (10,8%) i kobiet (10,9%) są bardzo zbliżone. Największe zróżnicowanie między płciami (na niekorzyść kobiet) występowało w Czechach, Grecji i Luksemburgu, gdzie stopa bezrobocia kobiet była wyższa od wskaźnika dla mężczyzn odpowiednio o: 40,7%, 28,2% i 18,5%. Dla kontrastu, w Irlandii, Litwie i Rumunii, stopa bezrobocia kobiet była niższa od wskaźnika dla mężczyzn odpowiednio o: 28,7%, 19,8% i 16,5%.

W latach 2002-2013 poziom stopy bezrobocia ogółem nieznacznie się zwiększył (o 20%). Należy jednak wskazać kraje, w których ten wzrost był bardzo wysoki – Cypr (354,3%), Irlandia (191,1%), Portugalia (187,7%), Grecja (167%), Hiszpania (127%), Luksemburg (123,1%) i Holandia (116,1%). W niektórych krajach, dla kontrastu, w tym samym okresie odnotowane zostały znaczące redukcje stopy bezrobocia – przodowały tu Polska (spadek o 48,5%), Niemcy (39,1%) oraz Bułgaria (28,6%). Stopa bezrobocia wśród mężczyzn zwiększyła się w analizowanym okresie o 30,1%, natomiast u kobiet tylko o 10,1%.

 

Tabela 4. Stopa bezrobocia, grupa wiekowa 15-74 lata (w %)

 

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

UE-28 O

9,0

9,1

  9,3

9,0

8,2

7,2

7,0

8,9

9,6

9,6

10,4

10,8

UE-28 M

8,3

8,5

  8,6

8,4

7,6

6,6

6,6

9,0

9,7

9,6

10,4

10,8

UE-28 K

9,9

9,9

10,0

9,8

9,0

7,9

7,5

8,9

9,6

9,7

10,5

10,9

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie baz danych Eurostatu, http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=une_rt_a&lang=en [dostęp 20.06.2014].

 

Ryzyko bezrobocia bardzo mocno powiązane jest z długością doświadczenia zawodowego i pozycją przetargową na rynku pracy[2]. Jak można dostrzec na rysunku 4, największe problemy ze znalezieniem pracy na unijnym rynku pracy mają osoby najmłodsze (zwłaszcza w wieku 15-24 lata), natomiast im osoba jest starsza, tym mniejsze prawdopodobieństwo znalezienia się w populacji osób poszukujących pracy. Potwierdzają to analizy OECD: „stopy bezrobocia osób młodych są bardziej wrażliwe na zmienność cyklu koniunkturalnego niż wskaźnik dla osób dorosłych, natomiast ta wrażliwość maleje stopniowo wraz z wiekiem”[3]. Mimo że w XXI wieku w większości krajów unijnych odnotowano bardzo intensywny wzrost bezrobocia wśród osób młodych, to nie można zapominać, że efekty recesji były też odczuwane przez inne grupy wiekowe[4]. Bardzo niskie stopy bezrobocia wśród najstarszych grup wiekowych (65+) wynikają z faktu, że osoby w tym wieku, nie mogąc znaleźć pracy, bardzo szybko rezygnują z dalszych poszukiwań (przestają zatem być bezrobotne), przepływając do sfery bierności zawodowej (na co najczęściej pozwala im w ich wieku osiągnięcie uprawnień emerytalnych).

Poważnym problemem w niektórych krajach UE-28 jest też bezrobocie długotrwałe. Wprawdzie średni poziom stopy bezrobocia długotrwałego w całej Unii był w 2013 roku równy 5,1%, ale w takich krajach, jak Grecja (18,4%), Hiszpania (13,1%) czy Chorwacja (11%) udział poszukujących pracy dłużej niż 12 miesięcy wśród aktywnych zawodowo był już bardzo wysoki. Najmniejszą stopą bezrobocia długotrwałego charakteryzują się rynki pracy Austrii (1,2%), Szwecji (1,5%) i Finlandii (1,7%).

W latach 2003-2013 stopa bezrobocia długotrwałego zwiększyła się w całej Unii o 24,4%. Największe wzrosty tego wskaźnika wystąpiły na Cyprze (771,4%), w Irlandii (507,7%) i Portugalii (365%), zaś najmocniej udało się ograniczyć jego poziom w Polsce i Niemczech (spadki odpowiednio o 60,0 i 42,9%). Długotrwałe bezrobocie jest szczególnie groźne w przypadku młodzieży, może mieć bowiem bardzo negatywny wpływ na ścieżki rozwoju osobistego i zawodowego młodych ludzi, jak również sytuację społeczeństw, w których żyją. Brak aktywnej polityki państwa w tym zakresie może spowodować wieloletnie konsekwencje zarówno dla jednostek, jak i całego unijnego rynku pracy[5].

 

Sumaryczna ocena rynków pracy krajów członkowskich

Rynek pracy jest obszarem wielopłaszczyznowym, z tego względu nie sposób ocenić precyzyjnie sytuacji panującej na nim na podstawie jednego syntetycznego parametru. Mając świadomość niedoskonałości takiej metody, można jednak dokonać uproszczonego rangowania rynków pracy poszczególnych krajów członkowskich UE na podstawie kształtowania się wartości 3 głównych wskaźników rynku pracy – współczynnika aktywności zawodowej, wskaźnika zatrudnienia i stopy bezrobocia.

Bazując na przeciętnej pozycji poszczególnych krajów, wyznaczonej według poziomu tych wskaźników w latach 2002-2013, można stwierdzić, że najlepsza sytuacja panowała na rynkach pracy Holandii, Danii, Austrii, Wielkiej Brytanii i Szwecji, natomiast najgorsze wyniki odnotowano w Chorwacji, Polsce, Węgrzech, Słowacji i Grecji. W przypadku współczynnika aktywności zawodowej, liderami były Dania, Szwecja i Holandia, a najgorsza sytuacja panowała na Malcie, Węgrzech i we Włoszech. Najwyższy poziom wskaźnika zatrudnienia występował w Holandii, Danii i Szwecji, a najsłabsze wyniki odnotowały Chorwacja, Malta i Węgry. Najniższe stopy bezrobocia miały w tym okresie Holandia, Austria i Luksemburg, zaś na końcu rankingu znalazły się Słowacja, Hiszpania i Chorwacja.

Patrząc z kolei przez pryzmat dynamiki zmian poziomu poszczególnych wskaźników pomiędzy 2002 a 2013 rokiem, można stwierdzić, że w badanym okresie najmocniej poprawiła się sytuacja na rynku pracy Bułgarii, Niemiec, Malty, Estonii i Polski, natomiast największy regres odnotowano w Portugalii, Irlandii, Cyprze, Danii i Chorwacji. Najwyższa dodatnia zmiana poziomu aktywności zawodowej wystąpiła w Hiszpanii, na Malcie i w Bułgarii, na drugim biegunie znalazły się zaś Chorwacja, Dania i Słowacja. W przypadku wskaźnika zatrudnienia, sytuacja najmocniej poprawiła się w Bułgarii, Polsce i Niemczech, zaś największe spadki zatrudnienia odnotowano w Grecji, Portugalii i na Cyprze. Stopę bezrobocia najmocniej udało się obniżyć w Polsce, Niemczech i Bułgarii, natomiast jej największy przyrost wystąpił na Cyprze, w Irlandii i Portugalii.

 

Tabela 5. Ranking rynków pracy krajów członkowskich UE

 

Średnia pozycja w latach 2002-2013 wg poziomu wskaźników

Pozycja wg dynamiki wskaźników 2002/2013

act_a

emp_a

une_rt

Łącznie

act_a

emp_a

une_rt

Łącznie

Austria

7

5

2

3

9

9

14

8

Belgia

21

17

13

17

13

14

12

11

Bułgaria

22

23

21

23

3

1

3

1

Chorwacja

25

28

26

28

28

25

13

24

Cypr

10

7

5

6

18

26

28

26

Czechy

13

11

8

9

19

13

10

12

Dania

1

2

4

2

27

22

19

25

Estonia

9

10

18

11

5

5

5

4

Finlandia

6

6

16

7

25

16

8

17

Francja

14

14

19

15

20

15

15

18

Grecja

20

21

25

24

10

28

25

23

Hiszpania

12

19

27

20

1

23

24

16

Holandia

3

1

1

1

12

19

22

20

Irlandia

16

13

12

14

22

24

27

27

Litwa

17

18

20

18

14

7

6

7

Luksemburg

19

15

3

12

8

12

23

13

Łotwa

11

16

23

16

7

6

9

6

Malta

28

27

7

21

2

4

7

3

Niemcy

5

8

15

8

6

3

2

2

Polska

23

24

24

27

17

2

1

5

Portugalia

8

9

22

13

24

27

26

28

Rumunia

24

22

10

19

21

11

11

14

Słowacja

18

20

28

25

26

8

4

10

Słowenia

15

12

9

10

15

20

20

21

Szwecja

2

3

11

5

11

17

16

15

Węgry

27

26

17

26

4

10

21

9

Wielka Brytania

4

4

6

4

23

21

18

22

Włochy

26

25

14

22

16

18

17

19

 

act_a – współczynnik aktywności zawodowej, emp_a – wskaźnik zatrudnienia, une_rt – stopa bezrobocia

Źródło: Opracowanie własne na podstawie baz danych Eurostatu, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/statistics/search_database [dostęp 20-21.06.2014].

 

Perspektywy i wyzwania dla unijnego rynku pracy

Perspektywy rozwoju unijnego rynku pracy uwarunkowane są przede wszystkim dynamiką gospodarczą. Jak pokazują najnowsze prognozy Komisji Europejskiej z wiosny 2014 roku[6], wzrost gospodarczy w UE-28 ma osiągnąć w tym roku 1,6% (w porównaniu do 0,1% w 2013 roku i -0,4% w roku 2012). Największy wzrost oczekiwany jest na Łotwie (3,8%), Litwie (3,3%) i w Polsce (3,2%), zaś spadek PKB prognozowany jest na Cyprze (-4,2%) oraz w Chorwacji (-0,6%). Należy dodać, że w 2014 roku prognozowany wzrost dla USA, Japonii, Chin oraz całego świata wynosi odpowiednio: 2,8%, 1,5%, 7,2% i 3,5%. W przypadku prognoz dla 2015 r. Komisja Europejska przewiduje, że w UE-28 osiągnie on poziom 2,0% (USA – 3,2%, Japonia – 1,3%, Chiny – 7,0%, świat – 3,8%). Ponownie, najszybciej mają się rozwijać Łotwa (4,1%), Litwa (3,7%) oraz Polska (3,4%), z kolei najniższa dynamika wzrostu prognozowana jest w Chorwacji (0,7%), na Cyprze (0,9%) i w Finlandii (1,0%).

Oczekiwane przyspieszenie gospodarcze ma przyczynić się do polepszenia sytuacji na unijnym rynku pracy. W 2014 roku prognozowane jest osiągnięcie stopy bezrobocia równej 10,5% (przy 10,8% w roku 2013 r. i 10,4% w 2012). Przewidywane jest utrzymanie bardzo wysokiego poziomu bezrobocia w Grecji (26,3%) i Hiszpanii (25,5%), zaś najniższe wartości parametr ten ma osiągnąć w Austrii (4,8%) oraz Niemczech (5,1%). Prognozy na rok kolejny – 2015 przewidują dalszy powolny spadek stopy bezrobocia w UE-28 do poziomu 10,1%.

Analizując prognozy Cedefop dla unijnego rynku pracy, warto wskazać, że w przypadku zasobów siły roboczej w latach 2013-2020 przewidywany jest ich wzrost o 1,5% (M: 1,2%, K: 1,8%). Do 2020 roku spadać ma liczba aktywnych zawodowo wśród osób w wieku 15-44 lat, zaś wzrastać w populacji 45+. W tym okresie, przewidywany jest przyrost liczby osób aktywnych zawodowo z wysokim poziomem kwalifikacji (o 16%), oraz spadek liczby osób ze średnim (o 1,6%) i niskim poziomem kwalifikacji (o 13%). Z kolei, w okresie 2020-2025 prognozowane jest zwiększenie liczby osób aktywnych zawodowo o 0,1% (M: 0,2%, K: -0,1%)[7].

W przypadku liczby pracujących prognozy Cedefop przedstawione zostały w poniższej tabeli. Z zaprezentowanych w niej danych wynika, że w najbliższych latach przewidywane jest zwiększenie liczby pracujących przede wszystkim posiadających wysokie kwalifikacje, związanych z sektorami dystrybucji i transportu, jak również usług dla przedsiębiorstw i innych usług, będących menedżerami, technikami i średnim personelem, pracownikami wykonującymi prace proste, oraz specjalistami. Z kolei zmniejszenie liczby pracujących prognozowane jest w odniesieniu do osób z niskimi kwalifikacjami, związanych z sektorem produkcji podstawowej, usługami użyteczności publicznej oraz produkcją, wykonujących zawód wykwalifikowanego rolnika i rybaka, urzędnika oraz rzemieślnika i pracowników dziedzin pokrewnych.

 

Tabela 6. Prognozowane trendy w zatrudnieniu, UE-28

 

Poziom (w tys.)

Zmiana (w %)

2008

2013

2020

2025

2008-2013

2013-2020

2020-2025

wg poziomu kwalifikacji

wysokie kwalifikacje

66 359

71 302

80 255

86 457

7,4

12,6

7,7

średnie kwalifikacje

112 834

111 072

113 058

114 127

-1,6

1,8

0,9

niskie kwalifikacje

57 874

49 069

43 015

38 999

-15,2

-12,3

-9,3

wg sektorów

sektor produkcji podstawowej i usługi użyteczności publicznej

16 324

15 441

14 177

13 481

-5,4

-8,2

-4,9

produkcja

37 778

33 864

33 010

32 547

-10,4

-2,5

-1,4

budownictwo

18 214

15 534

15 803

16 116

-14,7

1,7

2,0

dystrybucja i transport

58 855

57 499

59 442

60 600

-2,3

3,4

1,9

usługi dla przedsiębiorstw i inne usługi

53 269

55 189

58 957

61 215

3,6

6,8

3,8

usługi nierynkowe

52 626

53 917

54 939

55 623

2,5

1,9

1,2

wg zawodów

menedżerowie

14 982

14 724

16 025

16 975

-1,7

8,8

5,9

specjaliści

39 412

40 920

43 130

44 423

3,8

5,4

3,0

technicy i średni personel

36 224

36 857

40 065

42 310

1,7

8,7

5,6

urzędnicy

25 019

23 370

22 015

21 265

-6,6

-5,8

-3,4

pracownicy w sektorze usług i sprzedawcy

39 136

39 308

39 765

39 574

0,4

1,2

-0,5

wykwalifikowani rolnicy i rybacy

10 343

9 740

8 970

8 529

-5,8

-7,9

-4,9

rzemieślnicy i pracownicy dziedzin pokrewnych

30 628

26 630

25 325

24 587

-13,1

-4,9

-2,9

operatorzy i monterzy maszyn i urządzeń

17 753

16 565

16 307

16 202

-6,7

-1,6

-0,6

prace proste

22 244

22 116

23 589

24 627

-0,6

6,7

4,4

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Cedefop 2013 skill supply…, op.cit.

 

Opierając się na licznych badaniach i opracowaniach, autorzy raportu o sytuacji zatrudnieniowej i socjalnej w Europie w 2013 roku wskazali na przewidywane zmiany na unijnym rynku pracy w horyzoncie roku 2020. Zaprezentowane one zostały w tabeli 7. Wskazują na wybrane prognozowane kierunki zmian mogące zajść na rynku pracy UE-28 w najbliższych kilku latach, jednakże intensywność ich oddziaływania z pewnością będzie bardzo mocno zróżnicowana w ramach poszczególnych krajowych rynków pracy.

 

Tabela 7. Przewidywane zmiany na unijnym rynku pracy do 2020 roku

Profil miejsc pracy

Organizacja pracy

•   podwyższenie średniego wieku siły roboczej,

•   większe zrównoważenie siły roboczej pod względem płci,

•   zwiększenie wskaźnika zatrudnienia młodzieży,

•   zwiększenie aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych,

•   zwiększenie zatrudnienia w sektorach opartych na wiedzy,

•   zwiększenie znaczenia sektorów pracochłonnych (np. opieki zdrowotnej i opieki osobistej),

•   przesunięcie nisko wykwalifikowanych osób do sektorów nierynkowych,

•   zwiększenie znaczenia nierutynowych zadań,

•   zwiększenie udziału samozatrudnionych,

•   zwiększenie udziału dobrowolnych kontraktów czasowych (np. freelancing),

•   zwiększenie znaczenia doświadczeń międzynarodowych, świadomości kulturowej oraz umiejętności komunikacyjnych.

•   utrzymujące się zapotrzebowanie na zwiększanie umiejętności w zawodach technicznych i na stanowiskach menedżerskich,

•   większa synergia między profilami zawodowymi,

•   większa rotacja wewnątrz i między przedsiębiorstwami,

•   warunki pracy lepiej dostosowane do potrzeb starszych osób oraz kobiet,

•   częstsze stosowanie współdzielonych stanowisk pracy (stałe „biurka” tylko dla nielicznych pracujących),

•   zwiększenie poziomu presji/stresu w pracy,

•   zwiększenie niepewności zawodowej,

•   częściowe przejście do świata pracy wirtualnej,

•   bardziej autonomiczne grupy pracowników z większym poziomem odpowiedzialności,

•   zmiany w dystrybucji kosztów pracy mobilnej i wykonywanej z domu,

•   krótsze okresy pozostawania bez pracy,

•   zwiększenie niepewności utrzymania miejsca pracy, przy zwiększonej pewności zatrudnienia w ciągu życia,

•   podejmowanie większej odpowiedzialności przez pracowników na początku ich karier,

•   intensywniejsze używanie wideo-komunikacji,

•   zglobalizowane łańcuchy dostaw zwiększą znaczenie jednostkowych kosztów pracy w odniesieniu do lokalizacji aktywności gospodarczej,

•   rozwinięcie nowych sposobów efektywnego zaangażowania pracowników oraz dialogu społecznego.

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Employment and Social Developments…, op.cit., s. 100-102.

 

Przechodząc do omawiania działań w zakresie polityk publicznych, należy podkreślić, że podstawowym wyzwaniem w sferze ESZ jest realizacja celów strategii „Europa 2020”. Zgodnie z zapisami tej ostatniej, ESZ ma na celu stworzenie większej liczby lepszych miejsc pracy w całej UE. Strategia zatrudnienia wspiera zatem takie działania, które pozwolą do roku 2020 osiągnąć następujące cele główne[8]:

•   podwyższenie wskaźnika zatrudnienia w grupie wiekowej 20–64 lata do 75%,

•   obniżenie odsetka osób zbyt wcześnie kończących naukę do poziomu poniżej 10% i podwyższenie odsetka osób, w grupie wiekowej 30–34, kończących uczelnie wyższe do co najmniej 40%,

•   zmniejszenie liczby osób zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym o co najmniej 20 mln.

Odnosząc się do pierwszego z powyższych celów, można mieć obawy, czy możliwe będzie osiągnięcie takiego poziomu zatrudnienia w całej UE. W 2013 roku tylko 5 krajów członkowskich (Szwecja, Niemcy, Holandia, Dania i Austria) przekroczyło poziom 75% w przypadku wskaźnika zatrudnienia, równocześnie w 4 krajach jego wartości były niższe od 60% (Grecja, Chorwacja, Hiszpania, Włochy). Uwzględniając ciągle trudną sytuacją gospodarczą wielu państw członkowskich, trudne do wyobrażenia jest zatem, by z obecnego poziomu wskaźnika równego 68,3% udało się zwiększyć jego wartość aż do 75%. Aby osiągnąć ten cel „Europy 2020”, konieczne byłoby prowadzenie bardzo aktywnej i efektywnej polityki zatrudnienia na poziomie całej UE oraz w poszczególnych państwach członkowskich (zwłaszcza w krajach południowej Europy, najmocniej borykających się ze skutkami kryzysu przełomu 1. i 2. dekady XXI wieku). Dużo istotniejszym warunkiem sukcesu jest jednak powrót na ścieżkę wysokiego i trwałego wzrostu gospodarczego w skali całej Unii, co w najbliższych latach może okazać się problematyczne.

W przypadku odsetka osób zbyt wcześnie kończących naukę[9] według danych z 2013 roku jego wartość dla UE-28 była równa 11,9%. W 18 krajach unijnych już teraz wartość tego wskaźnika jest niższa od docelowego poziomu 10% (są to: Chorwacja, Słowenia, Czechy, Polska, Luksemburg, Litwa, Słowacja, Szwecja, Austria, Dania, Irlandia, Cypr, Holandia, Finlandia, Francja, Estonia, Łotwa i Niemcy). Mimo zdecydowanie gorszej sytuacji w niektórych krajach (we Włoszech, Rumunii, Portugalii, Malcie i Hiszpanii wartość tego wskaźnika jest ciągle bardzo wysoka i mieści się w przedziale 17-24%) wysoce prawdopodobne wydaje się osiągnięcie tego celu strategii „Europa 2020”.

Również w odniesieniu do celu dotyczącego zwiększenia odsetka osób posiadających wyższe wykształcenie należy być optymistycznym. W 2013 roku wartość tego parametru dla UE-28 była równa 36,8%, a w 16 krajach członkowskich został już osiągnięty docelowy poziom 40% (były to: Irlandia, Luksemburg, Litwa, Szwecja, Cypr, Wielka Brytania, Finlandia, Francja, Estonia, Dania, Holandia, Belgia, Hiszpania, Łotwa, Polska i Słowenia). Najgorzej pod tym względem wygląda sytuacja we Włoszech i Rumunii, gdzie wyższe wykształcenie posiada tylko 22-23% populacji w wieku 30-34 lata.

 

Podsumowanie

Przeprowadzone analizy pokazują, że rynek pracy UE-28 jest bardzo niejednorodny. W latach 2002-2013 najlepsza sytuacja pod względem poziomu głównych wskaźników rynku pracy panowała w Holandii, Danii, Austrii, Wielkiej Brytanii i Szwecji, natomiast przeciętnie najgorszymi wskaźnikami charakteryzowały się rynki pracy Chorwacji, Polski, Węgier, Słowacji i Grecji. Patrząc z kolei przez pryzmat dynamiki zmian tych wskaźników, podkreślić należy mocną poprawę sytuacji w Bułgarii, Niemczech, Malcie, Estonii i Polsce oraz odnotować regres na rynkach pracy Portugalii, Irlandii, Cypru, Danii i Chorwacji. Tak duże zróżnicowanie unijnego rynku pracy wynika m.in. z: odmiennego poziomu rozwoju i dynamiki gospodarczej w poszczególnych krajach, jakości układu instytucjonalnego rynku pracy, przyjętego modelu polityki publicznej, czy wreszcie czynników demograficznych, społecznych i kulturowych.

Można wskazać następujące trendy i wyzwania, które w najbliższych latach będą determinowały kształtowanie się sytuacji na unijnym rynku pracy:

•   zmiany strukturalne (deindustrializacja, serwicyzacja, prywatyzacja);

•   zmiany technologiczne (komputeryzacja, informatyzacja, digitalizacja);

•   globalizacja (pogłębienie, intensyfikacja i przyspieszenie międzynarodowych interakcji i zależności – w tym w obrębie UE);

•   deregulacja i re-regulacja (przesunięcie siły z powrotem do pracodawców, przesunięcie w stronę aktywnej polityki rynku pracy);

•   dekompozycja sektorowego podejścia do zatrudnienia;

•   zmiana podejścia do kwalifikacji;

•   zwiększenie zaangażowania kobiet na rynku pracy;

•   zmniejszanie znaczenia związków zawodowych i pojawienie się nowych relacji na rynku pracy;

•   rosnąca wrażliwość/podatność na bezrobocie;

•   przypadkowość i rosnąca niepewność na rynku pracy;

•   pogłębienie zróżnicowań płacowych i dochodowych[10];

•   segmentacja rynków pracy;

•   pogłębianie się problemów zatrudnieniowych grup zagrożonych wykluczeniem (młodsi i starsi pracownicy, niepełnosprawni, słabiej wykwalifikowani, migranci itp.);

•   zwiększanie znaczenia czynników demograficznych;

•   reorientacja polityki zatrudnienia i rynku pracy na poziomie unijnym i krajowym w kierunku wykorzystywania mechanizmów współzarządzania publicznego.

 


[1] W populacji 15-74 lata.

 

[2] Na co wskazuje teoria insider-outsider. Por. np. A. Lindbeck, Snower D., The insider-outsider theory of employment and unemployment, MIT Press, Cambridge, 1988.

[3] Off to a good start? Youth labour market transitions in OECD countries, OECD Employment Outlook, OECD, Paris 2008, s. 27.

 

[4] H. Dietrich, Youth Unemployment in Europe: Theoretical Considerations and Empirical Findings, Friedrich-Ebert-Stiftung, Berlin 2012, s. 14.

 

[5] D.N.F. Bell, D.G. Blanchflower, Youth Unemployment: Déjà Vu?, „IZA Discussion Paper”, no. 4705, January, 2010, s. 33-34.

 

[6] European Economic Forecast. Spring 2014, European Commission, DG Economic and Financial Affairs, „European Economy”, 3/2014.

 

[7] Cedefop 2013 skill supply and demand forecasts now online: New data to help policy-making, http://www.cedefop.europa.eu/EN/news/21333.aspx [dostęp 21.06.2014].

 

[8] Europa 2020 – Strategia dla inteligentnego, zrównoważonego i integrującego wzrostu, COM (2010) 2020, Komisja Europejska, Bruksela 2010.

 

[9] Są to osoby w wieku 18-24 lata, mające co najwyżej wykształcenie gimnazjalne i nieuczące się dalej, ani nieuczestniczące w szkoleniach.

 

[10] Opracowano na podst.: M. Hildebrandt, Koniec z pracą?, Difin, Warszawa 2013, s. 138.



Do tego artykułu nie ma jeszcze uwag.

Dodaj uwagę do artykułu

Powrót do poprzedniej strony
Korzystamy z plików cookies w celu sprawnej realizacji usług i poprawnego działania strony.
Możesz określić sposób przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Więcej informacji znajdziesz tutaj »
X